Twee vergelijkingen: iedereen en mensen zoals jij

Wie zijn "mensen zoals jij"?

"Mensen zoals jij" zijn mensen van je eigen leeftijd en geslacht, voor zover je die opgeeft. Leeftijd en geslacht zijn optioneel. Wat je invult, bepaalt de groep:

• Leeftijd en geslacht ingevuld: je wordt vergeleken met mannen of vrouwen in een leeftijdsgroep rond jouw leeftijd, bijvoorbeeld vrouwen van 20 tot 30 jaar of mannen van 50 jaar en ouder.
• Alleen je leeftijd, of geslacht "anders": je wordt vergeleken met mensen in je leeftijdsgroep, mannen en vrouwen samen.
• Alleen je geslacht: je wordt vergeleken met mannen of met vrouwen van alle leeftijden.
• Niets ingevuld: je ziet alleen de vergelijking met de volledige referentiegroep, en dus één getal per eigenschap.

De naam van je groep staat bij je uitslag, zodat je altijd ziet met wie je wordt vergeleken.

Waarom twee getallen in plaats van één?

Omdat elk getal een andere vraag beantwoordt, en allebei die vragen zinnig zijn.

De volledige referentiegroep is één gemeenschappelijke meetlat voor iedereen. Daardoor kun je scores van verschillende mensen naast elkaar leggen: van jou en je partner, van jou en een collega van een andere leeftijd, of van jou nu en jou over tien jaar. Al het andere in je uitslag gaat ook van deze groep uit: de woorden voor hoog en laag, de tekst per eigenschap en je Depth Pattern.

Mensen zoals jij laten zien waar je staat tussen mensen in dezelfde levensfase en van hetzelfde geslacht. Dat is een natuurlijke vergelijking: we spiegelen ons vaak aan leeftijdsgenoten.

Geen van beide is het "echte" getal. Ze zijn allebei waar, op hun eigen manier. Daarom laten we ze altijd samen zien, in plaats van er één te kiezen en de ander te verstoppen.

Waarom kunnen de twee getallen verschillen?

De twee getallen verschillen wanneer je eigen groep op een eigenschap gemiddeld anders scoort dan iedereen samen. Scoort je groep gemiddeld lager, dan sta je binnen die groep hoger. Scoort je groep gemiddeld hoger, dan sta je er lager.

Zulke groepsverschillen zijn goed onderzocht, vooral die naar leeftijd. Gemiddeld worden mensen tussen hun twintigste en veertigste zorgvuldiger en emotioneel stabieler ^[1]. Een grote meta-analyse van langlopende studies vond bovendien dat Emotionele stabiliteit over het hele leven gestaag toeneemt ^[2]. Ook in een grote vergelijking van mensen van 10 tot 65 jaar verschilden leeftijdsgroepen gemiddeld van elkaar, bij volwassenen meestal in de richting van meer rijpheid ^[3]. Meer hierover lees je bij verandert persoonlijkheid met de leeftijd.

Tussen mannen en vrouwen zijn er ook gemiddelde verschillen. In onderzoek in 26 culturen scoorden vrouwen bijvoorbeeld gemiddeld wat hoger op Altruïsme dan mannen, de eigenschap die in andere tests vriendelijkheid of meegaandheid heet ^[4]. Die verschillen zijn klein vergeleken met de verschillen tussen mensen binnen elke groep ^[4]. Ze zeggen dus weinig over één man of één vrouw, maar ze verschuiven wel het midden van een groep een beetje.

Een verzonnen voorbeeld. Een man van 56 komt op Consciëntieusheid uit op 55 tegenover de volledige referentiegroep. Mensen van zijn leeftijd scoren op deze eigenschap gemiddeld hoger dan iedereen samen, omdat de meeste mensen tussen hun twintigste en veertigste zorgvuldiger worden. Tussen mannen van 50 jaar en ouder staat hij daarom op 38. Zijn antwoorden zijn niet veranderd; de meetlat wel.

Wat zegt een verschil tussen de twee getallen?

Een verschil van 10 punten of meer noemt DepthFive "duidelijk anders"; daaronder kom je "op ongeveer dezelfde plek" uit. Bij een duidelijk verschil staat er bij die eigenschap een vaste zin, bijvoorbeeld: "Tegenover mensen zoals jij sta je duidelijk hoger. Zij scoren gemiddeld lager op Consciëntieusheid dan de volledige referentiegroep."

Let op wat zo'n verschil wel en niet zegt. Het zegt iets over je groep, niet over jou: je groep ligt gemiddeld ergens anders, en daardoor verschuift jouw plek. Het betekent niet dat je ineens een ander mens bent als je je met leeftijdsgenoten vergelijkt.

Kijk ook naar het midden. Liggen beide getallen tussen 40 en 60, dan zit je in beide groepen dicht bij het midden, ook als het ene getal net boven 50 ligt en het andere net eronder. Dat valt binnen de gewone meetfout en zegt weinig. Ligt het ene getal op 35 en het andere op 65, dan is het verschil wel betekenisvol: tegenover iedereen zit je aan de ene kant, tussen mensen zoals jij aan de andere.

Welke vergelijking gebruik je wanneer?

Dat hangt af van je vraag. Wil je weten hoe je je verhoudt tot de mensen om je heen, van alle leeftijden en beide geslachten, of wil je je profiel naast dat van iemand anders leggen? Gebruik dan de volledige referentiegroep. Wil je weten of je voor je leeftijd en geslacht eerder aan de hoge of de lage kant zit? Kijk dan naar mensen zoals jij.

Het mooiste is om ze samen te lezen. Twee getallen die dicht bij elkaar liggen, vertellen dat je groep op die eigenschap ongeveer gemiddeld is. Twee getallen die uit elkaar liggen, vertellen iets over hoe je groep verschilt van iedereen, en waar jij daartussen staat.

Twee vergelijkingen in de gratis uitslag

Beide vergelijkingen zitten al in de gratis uitslag van de test van 20 vragen, naast je Depth Pattern. Je hoeft daarvoor geen e-mailadres of account aan te maken; alleen leeftijd en geslacht vul je in als je de tweede vergelijking wilt zien. Je kunt beginnen met de gratis test. Achtergrond over het model zelf vind je bij wat is de Big Five.