Verandert je persoonlijkheid met de leeftijd?

Blijft je plek tussen anderen hetzelfde?

Grotendeels wel. Hoe je ten opzichte van anderen scoort, wordt met de jaren steeds stabieler. Onderzoekers meten dat met een samenhang tussen twee metingen bij dezelfde mensen: 0 betekent dat de volgorde van de eerste meting niets zegt over de tweede, 1 betekent dat iedereen precies op dezelfde plek blijft.

Een klassiek overzicht vond een samenhang van ongeveer 0,31 in de kindertijd, 0,54 in de studententijd en 0,64 rond 30 jaar, oplopend tot ongeveer 0,74 tussen 50 en 70 jaar ^[5]. De recentere overzichtsstudie vond dat de stabiliteit vooral in de vroege jaren stijgt en in de jonge volwassenheid een plateau bereikt; voor een verdere stijging na 25 jaar vond die weinig bewijs ^[2].

In gewone taal: wie op 30 jaar Extraversie 80 heeft, scoort tien jaar later waarschijnlijk nog steeds boven het midden van leeftijdsgenoten. Maar een samenhang van 0,7 is niet 1. Er blijft ruimte voor flinke verschuivingen bij individuele mensen.

Waarom wordt je plek met de jaren vaster? Onderzoekers noemen onder meer twee redenen ^[4]. Mensen zoeken en maken een omgeving die bij hun eigenschappen past, en die omgeving houdt die eigenschappen daarna in stand. En wie een duidelijker beeld van zichzelf heeft, maakt keuzes die daarbij passen en wordt door anderen ook zo behandeld. Denk aan iemand die graag geconcentreerd alleen werkt en daarom een baan kiest met veel zelfstandig werk: die baan geeft daarna weinig reden om anders te worden.

Kan persoonlijkheid ook later in het leven nog veranderen?

Ja. Verandering is op elke leeftijd mogelijk, ook op middelbare en hoge leeftijd ^[6]. En mensen veranderen niet allemaal op dezelfde manier. Iedereen volgt een eigen lijn, en die lijkt samen te hangen met wat iemand in een bepaalde levensfase meemaakt ^[6].

Denk aan een eerste vaste baan, een verhuizing naar een ander land of een nieuwe rol in je gezin. Zulke ervaringen kunnen je in een richting duwen. Of en hoeveel dat gebeurt, verschilt per persoon.

Dat betekent ook: je score is een beeld van hoe je jezelf nu beschrijft. Over tien jaar kan dat beeld iets anders zijn.

Wat zegt een groepsgemiddelde over jou?

Weinig met zekerheid. Een gemiddelde beschrijft een groep, niet een persoon. Als mensen tussen 20 en 40 gemiddeld wat zorgvuldiger worden, zijn er nog steeds veel mensen die gelijk blijven, en een deel dat de andere kant op gaat.

Bovendien lopen mensen van dezelfde leeftijd ver uiteen. Onder dertigers vind je alle scores, van heel laag tot heel hoog, en dat blijft zo op elke leeftijd.

Let ook op wat voor onderzoek je leest. Een studie die mensen van verschillende leeftijden op één moment vergelijkt, vergelijkt verschillende mensen, die ook in een andere tijd zijn opgegroeid. Een studie die dezelfde mensen jarenlang volgt, ziet echte verandering. Beide zijn nuttig, maar ze zeggen niet hetzelfde.

Waarom zijn normen per leeftijd dan zinvol?

Juist omdat de gemiddelden per leeftijd verschillen, zegt een vergelijking met leeftijdsgenoten iets extra's. Een score voor Consciëntieusheid van 60 betekent iets anders tegenover iedereen dan tegenover mensen van jouw leeftijd en geslacht.

DepthFive laat daarom twee vergelijkingen zien: met de volledige referentiegroep van ruim 100.000 mensen en met mensen zoals jij. Leeftijd en geslacht vul je in als je wilt; zonder die gegevens zie je alleen de vergelijking met de volledige groep. Wat zo'n getal precies betekent, lees je bij percentiel en normgroep.

Je kunt het zelf zien met de gratis test van 20 vragen: vijf percentielen, twee vergelijkingen en een Depth Pattern, zonder e-mail of account. Voor eenmalig €25 beantwoord je de overige 100 vragen en krijg je een persoonlijk rapport op alle 120.