Altruïsme in de Big Five: warmte en samenwerking

Waarom noemt DepthFive deze eigenschap Altruïsme?

DepthFive noemt deze eigenschap Altruïsme omdat dat woord de kern raakt: oog hebben voor anderen en rekening houden met wat zij nodig hebben. De gangbare vertalingen van Agreeableness dekken die kern minder goed.

"Vriendelijkheid" klinkt in gewoon Nederlands als beleefd zijn, en dat kan ook iemand met een lage score heel goed. "Meegaandheid" en "inschikkelijkheid" klinken alsof een hoge score vooral betekent dat je toegeeft. Dat is maar een klein deel van het verhaal: veel mensen met een hoge score staan stevig in hun schoenen en kiezen er bewust voor om de ander te helpen.

Het woord heeft ook een grens. In het dagelijks leven betekent altruïsme onbaatzuchtigheid, soms zelfs zelfopoffering. De eigenschap in de Big Five is breder: ook vertrouwen, samenwerken en het zoeken naar harmonie horen erbij. Een hoge score betekent dus niet dat je jezelf altijd wegcijfert.

Hoe ziet een hoge score op Altruïsme eruit?

Een hoge score betekent dat je sterk let op hoe anderen zich voelen en graag samenwerkt. Je helpt makkelijk en houdt rekening met wat de ander nodig heeft. Als een collega vastloopt, bied je hulp aan voordat hij erom vraagt.

In een groep ben je vaak degene die zorgt dat iedereen gehoord wordt. Bij spanning probeer je die te laten zakken in plaats van op te voeren. Je gaat ervan uit dat mensen het goed bedoelen, en meestal klopt dat ook.

De keerzijde: nee zeggen valt je zwaar, en je eigen wensen komen soms als laatste. Kritiek slik je eerder in dan dat je haar uitspreekt, ook als die kritiek terecht is en de ander er iets aan zou hebben.

Hoe ziet een lage score op Altruïsme eruit?

Een lage score betekent dat je zegt wat je denkt en vooral kijkt naar wat klopt of wat werkt. Je laat je niet snel ompraten en geeft eerlijk je mening, ook als die schuurt. In een vergadering ben je degene die vraagt of het plan eigenlijk wel deugt.

Je neemt beslissingen op inhoud, niet om de lieve vrede te bewaren. Als je over de prijs van een tweedehands auto onderhandelt, vind je het niet erg om stevig te staan. Anderen weten bij jou waar ze aan toe zijn, en dat waarderen veel mensen.

De keerzijde: anderen kunnen je als koel of scherp ervaren. Je hebt soms minder oog voor hoe je boodschap overkomt, waardoor een goed punt minder hard landt dan het verdient.

Wat betekent een score rond het midden?

Een score tussen 40 en 60 ligt net boven of net onder het midden: je bent vriendelijk en werkt graag samen, en je komt ook voor jezelf op als dat nodig is. Per situatie weeg je af wanneer je toegeeft en wanneer je vasthoudt.

Bij een vriend die steun nodig heeft, ben je warm en geduldig; bij een verkoper die je iets aanpraat, ben je zakelijk. Omdat elke meting een kleine meetfout heeft, kan een score van 44 een volgende keer ook 51 zijn. Rond het midden zegt het verschil tussen "net boven" en "net onder" weinig.

Wat zegt onderzoek over Altruïsme?

Onderzoek laat zien dat deze eigenschap in groepen mensen samenhangt met helpen, met hoe mensen conflicten aanpakken en met de leeftijd. Het gaat steeds om gemiddelden, niet om een voorspelling voor één persoon.

Helpen. In een reeks studies hing deze eigenschap samen met de bereidheid om anderen te helpen, in uiteenlopende situaties en bij uiteenlopende mensen die hulp nodig hadden ^[1].

Conflicten. In een onderzoek onder jongeren, met dagboeken over echte meningsverschillen, hing deze eigenschap van de vijf het sterkst samen met hoe mensen conflicten beleven en aanpakken ^[2]. Dat past bij wat de eigenschap is: de wens om relaties met anderen goed te houden.

Leeftijd. In onderzoek dat mensen jarenlang volgde, bleef deze eigenschap lang ongeveer gelijk en veranderde ze pas op oudere leeftijd, en dan omhoog ^[3]. Tegelijk wordt persoonlijkheid met de jaren steeds stabieler: hoe ouder mensen zijn, hoe meer hun plek tegenover anderen na een aantal jaren nog hetzelfde is ^[4]. Meer hierover lees je bij verandert persoonlijkheid met de leeftijd?

Welke misverstanden over Altruïsme hoor je vaak?

Het meest gehoorde misverstand is dat een hoge score beter is. Een hoge score helpt bij samenwerken en verbinden; een lage score helpt bij eerlijke feedback, moeilijke beslissingen en onafhankelijk denken. Een goed team heeft beide nodig.

Een tweede misverstand: een lage score zou onaardig of egoïstisch zijn. Een lage score betekent dat je de inhoud zwaarder laat wegen dan de harmonie. Veel mensen met een lage score zorgen goed voor wie dicht bij hen staat; ze zeggen alleen recht voor zijn raap wat ze denken.

Een derde misverstand: een hoge score zou naïef of zwak zijn. Rekening houden met anderen is een keuze, geen gebrek aan ruggengraat. Wie hoog scoort, kan prima grenzen trekken, alleen kost het meer moeite.

Tot slot wordt Altruïsme soms verward met Extraversie. Extraversie gaat over energie uit contact, Altruïsme over hoe je met anderen omgaat. Een stille luisteraar kan heel hoog scoren op Altruïsme.